کتاب دانش نامه مصور شاهنامه اثر یاسر مالی

 راهنمای خواندن این کتاب بخش اول، «درباره‌ی فردوسی و شاهنامه» است. در این بخش با دیباچه‌ی شاهنامه، زمانه و زندگی فردوسی، حماسه‌های ایرانی قبل و بعد از فردوسی، منابع فردوسی، ساختار شاهنامه، تصحیح و نسخه‌های شاهنامه، و نقالی آشنا می‌شویم. در بخش دوم تا چهارم، متن شاهنامه را از ابتدا تا انتها به صورت قصه‌به‌قصه مرور می‌کنیم. متن به نثر ساده و امروزی درآمده اما در خلال داستان گزیده‌ای از بهترین و معروف‌ترین مصراع‌های فردوسی هم ذکر شده است.

متن بر اساس تصحیح دکتر خالقی مطلق نوشته شده. داستان‌های الحاقی به شاهنامه (بر اساس سایر تصحیح‌ها) و روایت‌های دیگر داستان بر اساس منابع دیگر داخل چنگک [کروشه] و توضیحات درباره‌ی متن داخل کمانک (پرانتز) آمده‌اند. مطالب داخل کادرها و شرح عکس‌ها از شاهنامه نیستند، مگر آن که تصریح شده باشد «به روایت فردوسی، ...».برای دسترسی بهتر به مطالب دلخواه، علاوه بر فهرست از نمایه‌های انتهای کتاب هم می‌توانید استفاده کنید.

در این بخش صفحاتی به صورت «خارج از متن» آمده‌اند که به جمع‌بندی موضوعات خاص در شاهنامه می‌پردازند، مثل حیوانات شاهنامه، جنگ‌افزار در شاهنامه، غذاهای شاهنامه، پزشکی در شاهنامه و... هر کدام از این صفحات در جایی مرتبط با روال متن قرار گرفته‌اند. مثلا «مشاغل شاهنامه» بعد از پادشاهی جمشید و «دیوها در شاهنامه» پس از نبرد رستم با اکوان دیو آمده که فردوسی در آن‌ها نظرش را درباره‌ی چیستی دیوها اعلام کرده است.

بعضی از این بحث‌های «خارج از متن» که حجم کمتری داشته‌اند به صورت کادر در صفحات داستان مرتبط با خودشان آمده‌اند، مثلا «برادرکشی در شاهنامه» در داستان رستم و شغاد و «خواب‌های شاهنامه» در داستان گشتاسپ (به مناسبت خواب‌هایی که او و کتایون دیدند). بخش پنجم، پیوست‌های ضروری و کاربردی است مثل تطبیق تاریخ شاهنامه با تاریخ واقعی جهان و تاریخ اساطیری ایران، نمودار مدت حضور شخصیت‌های مهم در شاهنامه، شجره‌نامه‌ی کل شاهان شاهنامه، اطلس و تقویم شاهنامه، فهرست کل شخصیت‌ها و مکان‌های شاهنامه، منابع و پی‌نوشت‌ها، و نمایه‌ی موضوعی. این کتاب یک موزه‌ی قابل حمل است. ۳۸۳ تصویر شامل نگاره (مینیاتور) و عکس مکان‌ها، بناها، سکه‌ها، مهرها، لباس‌ها، فرشینه‌ها و سایر اشیای تاریخی و باستان‌شناسی در آن گنجانده شده که مرتبط با متن هستند و دانش ما را درباره‌ی داستان‌ها و شخصیت‌های شاهنامه بیشتر و عمیق‌تر می‌کنند. به علاوه، تعدادی مواد زمانی، شجره‌نامه، اینفوگرافی و نقشه مخصوص این کتاب طراحی شده که به فهم بهتر موضوع و ساده‌سازی و جمع‌بندی مطالب کمک می‌کنند.